BAHASA JAWA : Gunane Basa, Drama, Cerkak, Teks Anekdot, Aksara Jawa, Seni Pertunjukan


GUNANE BASA
Gunane basa kaperang dadi 3 :
·        Basa ibu
·        Basa ilmu
·        Basa budaya
Katerangan :
Bahasa jawa minangka Basa ibu jarwan bebas saka kamus bahasa Indonesia, Basa ibu yoiku basa asli kang di gunakake dening para pinutur bisa wiwit lair awak,lan sakiwa tengen masyarakat
Bahasa jawa minangka basa ilmu yoiku basa sing digunakake kanggo medharake saweneh kaweruh tasa awujud basa lesan lan basa tulis
Bahsa jawa ninangka bahsa budaya mujudake salah sijine budaya Indonesia kang di lakoni aedhi luhunge dening wong jawa apa dene wong manca Negara
Tembung nganut unggah –ungguhe :
Nggoko lugu  karma lugu   karma alus

CERKAK
Cerkak yoiku cerita kang di tulis kanthi cekak, mung sakeplasan wae saka urip manungsa nangi bias nampung akeh perkara, cekak bias katulis 750 nganthi 10.000 tembung
Ciri - ciri cerkak :
a.    Nyeritakake manungsa utawa samubarang sing manungsakake
b.    Awujud kadadean/prastawa kang wis kelakon
c.    Cacahe paraga lumrahe utawa bakune ora luwih saka 3
d.    Waktune winates
e.    Ndhueni parangan adegan, paraga, pachelaton, panggonan, wektu lan konflik, sarta piwulang becik


Teks Anekdot
Teks anekdot yaiku : cerita singkat sing nang njerone nduweni unsur lucu lan bisane ngmot sindiran
Struktur teks anekdot :
a.    Abstrak : paragraph ing awal cerita sing di gunakake kanggo gambaran awal
b.    Orientasi : kadedean awal ing sajeroning cerita utawa bagian sing njelasna latar belakang prastawa utama
c.    Krisis : bab ing sajeroning cerita sing njelasake tengtang konflik iku iso kadadean
d.    Reaksi : bab ing sajeroning cerita sing njelasake tentang cara penyelesaian konflik
e.    Koda : kesimpulan akhir ing sajeroning cerita
Ciri – ciri teks anekdot :     
a.    Nggunakake tembang panggandheng
b.    Ana unsure lucune
c.    Biasane ngemot sindiran
d.    Ngandhut pesen sindiran
e.    Gampang di mengerti
AKSARA JAWA
Hasil gambar untuk aksara jawa
Hasil gambar untuk aksara jawa
Hasil gambar untuk aksara jawa Hasil gambar untuk aksara jawa murda
Drama
Tembung drama utawa sandiwar asale saka yunani sing nduweni teges sawijining akis/solah utawa cerita kang di pentaske dening paraga2 tembung sandi tegese rahasia lan wara ndhuweni teges panggulawentah
Drama kaperang dadi 2 :
·        Tradisional (klasik) : drama khayalan kang lumrahe nyeritakake negenani kesaktiane salh sijine wong
·        Modern : drama sing nduweni ancas pnggulawentah (pendidikan) tumrap masyarakat lan nduweni tema panguripan wong sabendina
Jenesi drama menurut isi :


·        Drama komedi
·                   tragedi
·                   tragedy komedi
·        Opera
·        Lelucon
·        Operet
·        Pantomime
·        Tablau
·        Passie
·        Wayang


Unsur kang ana sajeroning drama :
·        Intristik :
a.    Paraga
b.    Latar
c.    Alur
d.    Dialog
·        Struktur batin drama :
a.    Tema
b.    Amanat
Struktur drama :
·        Orientasi : para paraga di kenalke wateke, uga dhapuke ing drama
·        Komplikasi : para paraga di dhepak ing perkara (konflik) dhewe2  nganthi klimaks
·        Resolusi : para paraga wis nomokake cara kanggo ngerampungake perkara
·        Koda : pesan utawa nilai2 moral kang di sampekake Marang pamiyarsa
Unsur2 kebahasaan drama :
Ukara camboran (kalimat majemuk), yaiku ukara sing dumadisaka ukara lamba loro utawa kang di gandheng dadi siji 
1.   Ukara camboran sejajar :
            Yaiku ukara kang dumadi saka lamba loro/ luwih kang sijine ukara mau isih mandheg dhewe2 serta sarascening ukara2 mau ana gandheng senenge. Lan kaperang dadi telu:
a.    Camboran jejeran : ukara kang siji carane nuntut karo ukara liyane (Adhi lagi sinau, bapak moco Koran,dene aku ngambar)
b.    Camboran seba akibat : ukara siji sarasane dadi sebab / akibat(kowe yen dregep sinau mesti bijimu apik)
c.    Camboran kosk balen :ukara kang sijine dadi kosok balen karo ukara liane(adhine sregep nanging kakane kesed)




2.   Ukara camboran raketan :
            Yaiku ukara kang kadadeyan saka ukara lamba saing raketaken ngilangi gatra / tembung sing pada njupuk salh sijine. Lan kaperang dadi papat :
a.    Raketan jejer : tegese jejere ukara kang siji ora di sebut akeh maneh (aku sarapan | aku sekolah = aku sarapan banjur sekolah)
b.    Raketan wasesa : ukara loro utawa luwih ninging wasesane mung siji (aku ngombe es degan |rani ngombe es jeruk = aku ngombe es degan dene rani ngombe es jeruk)
c.    Raketan lesan : ukara loro sing lesane di raketake (ibu tuku ing took | bapak tuku sabun ing toko = ibu tuku banyu ing toko dene bapak tuku sabun )
3.   Ukara camboran susun :
            Yaiku ukara kang lambane ndhuweni sifat wengku-winengku utawa ukara kang salah siji carane di ngekarake tegese ana sing dadi ukar babon (induk kalimat)kang di terangke ukara pang (anak kalimat)ukara babon kawujud klausa minti, dene ukara panggira kelbu klausa inti
Bab – bab sing kudu digatekake nalika arep ngowahi teks naratif nang drama :
·        Maca kanthi teliti crita kang bakal di owahi menyang teks drama
·        Nyathet pachelaton sing ana ing crita
·        Nyalin pachelaton awujud drama
·        Ngowahi latar ing drama dadi setting ing drama
·        Nulis teks drama
Bab – bab kang kudu di gathekake sakdurunge meragakake sawijining paraga, ing drama :
·        nggatekake blocking nalika ing panggung
·        nggatekake swara/vocal
·        swara kuku bisa di rungokake pamirsa
·        tembung2 e kudu cetha
·        ora monoton
·        ngatekake artikulasi : tembung kang di unekake kudu cheta shaengga pamirsa bias ngerti maksude
·        ngatekake intonasi : yaiku tekana kang di wenehake ing tembung utawa dialog
·        ngatekake mimic : supaya luwih menghayati paraga kang di peragaake

SENI PERTUNJUKAN
Seni peertunjukan yaiku karya seni kang ngelibatake aksi individu utawa kelompok ing papan lan waktu tartamtu , seni pertunjukan mujudake wujud seni kang cukup komplek amarga mujudake gabungan antarane sawentara bidang seni
Seni pertunjukan kaperang dadi loro :
·        Modern : opera, drama, teater, film, dll
·        Tradisional : waya, ludruk, ketoprak, tari, reog, jarana, banthengan
Phatet 6 :
·        Kedhaton
·        Pasebanjaba
·        Bendholan
·        Jejer sebrang
Phatet 9 :
·        Gara-gara
·        Perang kembang
·        Jejer pandhita
Pahtet manyura :
·        Werna-werna
·        Para ratu kumpul
·        Perang berubuh
Bab kang kudu di gatekake nalika nata pentas :
·        Wektu : kapan seni pertunjukan kuwi bakal di tampilake
·        Papan panggonan : amaraga seni pertunjukan kuwi mbutuhake panggonan tartamtu, mula papane kudi di atur
·        Paraga : parag sing tampil kudu di siyapake wiwit kahana fisik paraga lan kepriye paraga bias narik kawigaten pamirsa nalika tampil


Komentar