BAHASA JAWA : Gunane Basa, Drama, Cerkak, Teks Anekdot, Aksara Jawa, Seni Pertunjukan
GUNANE BASA
Gunane
basa kaperang dadi 3 :
·
Basa
ibu
·
Basa
ilmu
·
Basa
budaya
Katerangan
:
Bahasa jawa
minangka Basa ibu jarwan bebas saka kamus bahasa Indonesia, Basa ibu yoiku
basa asli kang di gunakake dening para pinutur bisa wiwit lair awak,lan sakiwa
tengen masyarakat
Bahasa jawa
minangka basa ilmu yoiku basa sing digunakake kanggo
medharake saweneh kaweruh tasa awujud basa lesan lan basa tulis
Bahsa jawa
ninangka bahsa budaya mujudake salah sijine budaya
Indonesia kang di lakoni aedhi luhunge dening wong jawa apa dene wong manca
Negara
Tembung nganut unggah –ungguhe :
Nggoko lugu karma
lugu karma alus
CERKAK
Cerkak
yoiku cerita kang di tulis
kanthi cekak, mung sakeplasan wae saka urip manungsa nangi bias nampung akeh
perkara, cekak bias katulis 750 nganthi 10.000 tembung
Ciri
- ciri cerkak :
a. Nyeritakake manungsa utawa samubarang sing
manungsakake
b. Awujud kadadean/prastawa kang wis kelakon
c. Cacahe paraga lumrahe utawa bakune ora
luwih saka 3
d. Waktune winates
e. Ndhueni parangan adegan, paraga,
pachelaton, panggonan, wektu lan konflik, sarta piwulang becik
Teks Anekdot
Teks
anekdot yaiku : cerita
singkat sing nang njerone nduweni unsur lucu lan bisane ngmot sindiran
Struktur
teks anekdot :
a. Abstrak : paragraph ing awal cerita sing di
gunakake kanggo gambaran awal
b. Orientasi : kadedean awal ing sajeroning
cerita utawa bagian sing njelasna latar belakang prastawa utama
c. Krisis : bab ing sajeroning cerita sing
njelasake tengtang konflik iku iso kadadean
d. Reaksi : bab ing sajeroning cerita sing
njelasake tentang cara penyelesaian konflik
e. Koda : kesimpulan akhir ing sajeroning
cerita
Ciri – ciri teks anekdot :
a. Nggunakake tembang panggandheng
b. Ana unsure lucune
c. Biasane ngemot sindiran
d. Ngandhut pesen sindiran
e. Gampang di mengerti
AKSARA JAWA



Drama
Tembung drama
utawa sandiwar asale saka yunani sing nduweni teges sawijining akis/solah utawa
cerita kang di pentaske dening paraga2 tembung sandi tegese rahasia lan wara
ndhuweni teges panggulawentah
Drama
kaperang dadi 2 :
·
Tradisional
(klasik) : drama khayalan kang lumrahe nyeritakake negenani kesaktiane salh
sijine wong
·
Modern
: drama sing nduweni ancas pnggulawentah (pendidikan) tumrap masyarakat lan
nduweni tema panguripan wong sabendina
Jenesi drama
menurut isi :
·
Drama komedi
·
“ tragedi
·
“ tragedy
komedi
·
Opera
·
Lelucon
·
Operet
·
Pantomime
·
Tablau
·
Passie
·
Wayang
Unsur kang ana
sajeroning drama :
·
Intristik
:
a. Paraga
b. Latar
c. Alur
d. Dialog
·
Struktur
batin drama :
a. Tema
b. Amanat
Struktur
drama :
·
Orientasi
: para paraga di kenalke wateke, uga dhapuke ing drama
·
Komplikasi
: para paraga di dhepak ing perkara (konflik) dhewe2 nganthi klimaks
·
Resolusi
: para paraga wis nomokake cara kanggo ngerampungake perkara
·
Koda :
pesan utawa nilai2 moral kang di sampekake Marang pamiyarsa
Unsur2
kebahasaan drama :
Ukara
camboran (kalimat majemuk), yaiku ukara sing dumadisaka ukara lamba loro utawa
kang di gandheng dadi siji
1. Ukara camboran sejajar :
Yaiku ukara kang dumadi saka lamba
loro/ luwih kang sijine ukara mau isih mandheg dhewe2 serta sarascening ukara2
mau ana gandheng senenge. Lan kaperang dadi telu:
a. Camboran jejeran : ukara kang siji carane
nuntut karo ukara liyane (Adhi lagi sinau, bapak moco Koran,dene aku ngambar)
b. Camboran seba akibat : ukara siji sarasane
dadi sebab / akibat(kowe yen dregep sinau mesti bijimu apik)
c. Camboran kosk balen :ukara kang sijine dadi
kosok balen karo ukara liane(adhine sregep nanging kakane kesed)
2. Ukara camboran raketan :
Yaiku ukara kang kadadeyan saka
ukara lamba saing raketaken ngilangi gatra / tembung sing pada njupuk salh
sijine. Lan kaperang dadi papat :
a. Raketan jejer : tegese jejere ukara kang
siji ora di sebut akeh maneh (aku sarapan | aku sekolah = aku sarapan banjur
sekolah)
b. Raketan wasesa : ukara loro utawa luwih
ninging wasesane mung siji (aku ngombe es degan |rani ngombe es jeruk = aku
ngombe es degan dene rani ngombe es jeruk)
c. Raketan lesan : ukara loro sing lesane di
raketake (ibu tuku ing took | bapak tuku sabun ing toko = ibu tuku banyu ing
toko dene bapak tuku sabun )
3. Ukara camboran susun :
Yaiku ukara kang lambane ndhuweni
sifat wengku-winengku utawa ukara kang salah siji carane di ngekarake tegese
ana sing dadi ukar babon (induk kalimat)kang di terangke ukara pang (anak
kalimat)ukara babon kawujud klausa minti, dene ukara panggira kelbu klausa inti
Bab – bab sing kudu digatekake nalika arep
ngowahi teks naratif nang drama :
·
Maca
kanthi teliti crita kang bakal di owahi menyang teks drama
·
Nyathet
pachelaton sing ana ing crita
·
Nyalin
pachelaton awujud drama
·
Ngowahi
latar ing drama dadi setting ing drama
·
Nulis
teks drama
Bab – bab kang kudu di gathekake sakdurunge
meragakake sawijining paraga, ing drama :
·
nggatekake
blocking nalika ing panggung
·
nggatekake
swara/vocal
·
swara
kuku bisa di rungokake pamirsa
·
tembung2
e kudu cetha
·
ora
monoton
·
ngatekake
artikulasi : tembung kang di unekake kudu cheta shaengga pamirsa bias ngerti
maksude
·
ngatekake
intonasi : yaiku tekana kang di wenehake ing tembung utawa dialog
·
ngatekake
mimic : supaya luwih menghayati paraga kang di peragaake
SENI PERTUNJUKAN
Seni
peertunjukan yaiku karya
seni kang ngelibatake aksi individu utawa kelompok ing papan lan waktu tartamtu
, seni pertunjukan mujudake wujud seni kang cukup komplek amarga mujudake
gabungan antarane sawentara bidang seni
Seni pertunjukan kaperang dadi loro :
·
Modern
: opera, drama, teater, film, dll
·
Tradisional
: waya, ludruk, ketoprak, tari, reog, jarana, banthengan
Phatet 6 :
·
Kedhaton
·
Pasebanjaba
·
Bendholan
·
Jejer
sebrang
Phatet 9 :
·
Gara-gara
·
Perang
kembang
·
Jejer
pandhita
Pahtet manyura :
·
Werna-werna
·
Para
ratu kumpul
·
Perang
berubuh
Bab kang kudu di gatekake nalika nata pentas :
·
Wektu
: kapan seni pertunjukan kuwi bakal di tampilake
·
Papan
panggonan : amaraga seni pertunjukan kuwi mbutuhake panggonan tartamtu, mula
papane kudi di atur
·
Paraga
: parag sing tampil kudu di siyapake wiwit kahana fisik paraga lan kepriye
paraga bias narik kawigaten pamirsa nalika tampil
Komentar
Posting Komentar